Yemek
Yaşam
Seyahat
Teknoloji
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Akarsuların oluşturduğu yer şekilleri iki ana gruba ayrılır :
Ayrıca, hem aşındırma hem biriktirme yapan menderes (büklüm) ve seki (taraça) gibi şekiller de vardır.
Akarsu, yeryüzünde ya da yer altında belirli bir yatak içinde, eğim boyunca sürekli veya zaman zaman akan sudur.
Akarsularla ilgili bazı terimler şunlardır: Akarsu: Belli bir yatak içerisinde eğime bağlı olarak akan sular. Kaynak: Akarsuyun doğduğu yer. Ağız: Akarsuyun denize, göle veya okyanusa döküldüğü yer. Havza: Akarsuyun kollarıyla birlikte sularını topladığı alan. Debi (Akım): Akarsuyun belli bir kesitinden geçen suyun miktarının metreküp cinsinden değeri. Rejim: Akarsuyun taşıdığı su miktarının yıl içinde değişimi. Su Bölümü Çizgisi: İki akarsu havzasını birbirinden ayıran sınır. Yatak: Akarsuyun içinde aktığı çukurluk. Kol: Ana akarsuya havzasında karışan her bir akarsu. Delta: Akarsuyun denize dökülürken oluşturduğu üçgen şeklindeki alan.
Akarsu çeşitleri şu şekilde sınıflandırılabilir: Akma durumuna göre: Sürekli akarsular; Süreksiz akarsular (mevsimlik akarsular). Akma ortamına göre: Yeraltı akarsuları; Yerüstü akarsuları. Beslenme kaynaklarına göre: Yağmur, kar, buz suları ile beslenen akarsular; Yeraltı suları ile beslenen akarsular; Gölden çıkan akarsular; Karma rejimli akarsular. Rejimlerine göre: Düzenli rejimli akarsular; Düzensiz rejimli akarsular; Karma rejimli akarsular. Türkiye'deki akarsular genellikle kısa ve hızlı akışa sahiptir. Akarsu çeşitlerine dair daha detaylı bilgiye aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: evrimagaci.org; cografyahocasi.com; derscografya.com.
Akarsuların aşındırma şekilleri şunlardır: Kimyasal aşındırma. Mekanik aşındırma. Mekanik aşındırmanın türleri: Hidrolik aşındırma. Korazyon (Abrazyon). Atrisyon. Korozyon. Bazı akarsu aşındırma şekilleri: Çentik vadi. Kanyon vadi. Dev kazanı.
Akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri iki ana gruba ayrılır:. Akarsu Aşındırma Şekilleri: Vadi Tipleri: Çentik vadi, dar ve derin vadi (kanyon), geniş ve tabanı düz vadi (menderesli vadi). Diğer Aşındırma Şekilleri: Dev kazanları, peri bacaları, yardang, tafoni.. Akarsu Biriktirme Şekilleri: Birikinti Konisi ve Yelpazesi: Dağ yamaçlarından inen akarsuların taşıdıklarını biriktirmesiyle oluşur. Dağ Eteği ve İçi Ovaları: Birikinti konilerinin birleşmesiyle meydana gelir. Taban (Kaide) Seviyesi Ovası: Akarsuların denize yaklaştığı yerde taşıdıkları alüvyonları biriktirmesiyle oluşur. Delta: Akarsuların taşıdıkları malzemeleri deniz kıyısında biriktirmesiyle oluşur. Irmak (Kum) Adası: Akarsu yatağında eğimin azaldığı ve yatak eğiminin değiştiği yerlerde oluşur.
Akarsu vadileri, enine profillerine göre çeşitli tiplere ayrılır. İşte bazı akarsu vadisi tipleri ve özellikleri: Çentik Vadi: Akarsuyun kaynak kısımlarındaki yüksek dağlık alanlarda oluşur. Boğaz Vadi: Akarsuyun bir dağı diklemesine yarıp, kenarları oldukça dik vadiler oluşturmasıdır. Asimetrik Vadi: Vadinin yamaçlarını oluşturan kayaçlar arasında direnç farklılığı olması durumunda oluşur. Kanyon Vadi: Akarsuların vadinin yan yamaçlarını aşındırmaya gerek kalmadığı, derine aşındırmanın kolay olduğu alanlarda gelişir. Tabanlı Vadi: Akarsu yatağındaki eğimin azaldığı alanlarda, akarsuyun taşıma kapasitesi azalır ve alüvyonları yatağında biriktirerek bir taban oluşturur. Kör Vadi: Genellikle karstik alanlarda akarsu yeraltına sızar ve yeraltı akarsuyu olarak akışına devam eder. Buzul Vadileri: Tekne (U) Vadi: Dağların yüksek kısımlarında oluşup, vadi buzulları tarafından oluşturulur. Asılı Vadi: Bir vadi buzuluna katılan yan kollar yataklarını buzul vadisinin deliğine kadar aşındıramaz. Ayrıca, akarsuyun yatak eğiminin azalmasına bağlı olarak oluşan yatık yamaçlı vadiler ve geniş (alüvyal) tabanlı vadiler de bulunur.
Akarsuların oluşturduğu birikim şekillerinden bazıları şunlardır: Birikinti yelpazesi (konisi). Dağ eteği ovası. Dağ içi ovası. Taban seviyesi ovası. Irmak adası. Delta.
Eğitim
AYT'de en çok soru hangi konudan çıkar?
6 fit 1 inç kaç metre?
1 derece denklemin köklerini bulma formülü nedir?
5. sınıf fen bilimleri test çöz PDF nereden indirilir?
1 atm kaç cmhg eder?
Anlık sürat nedir uzun anlatım?
0'dan TYT matematik kaç ayda biter?
Arı Mobil Kütüphane akıllı tahtada nasıl kullanılır?
-1 ve 0 tam sayı mı?
Akarsuların oluşturduğu yer şekilleri kaça ayrılır?
Adana'nın yüzölçümü ne kadar?
A sayısı B sayısının yüzde kaçıdır?
Cos2x'in integrali nedir?
8'de kaç ders 50 altı olursa sınıfta kalınır?
7 kıtadan hangisi en büyük?
Bby bölümü atamaları nasıl?
AYT matematikte hangi konudan kaç soru?
2 Haziran LGS soruları nasıldı?
Arkeolojinin amacı ve önemi nedir?
10 ml ne kadar ölçü?
Ay şu an hangi yönde?
14-15 yaş hangi sınıf?
9. sınıf edebiyat sayfa 98'de ne var?
2×2 ne anlama gelir?
Coğrafya ayrıştırıcılar nelerdir?
11/sınıf matematikte hangi konular var?
Compton saçılması dalga boyunu neden değiştirir?
1 yıl 48 aydan kaç gün fazladır?
8. sınıf Türkçe ders kitabı cevapları sayfa 108'de ne var?
ATA-AÖF obs ders kaydı nasıl yapılır?
Arkelerde çekirdek ve zarlı organel var mı?
1354 yılında ne oldu?
Bugün gündüz kaç dakika uzadı?
0 sayısı neden önemli?
Cihan hakimiyeti ve kut anlayışı nedir?
50 soruluk paragraf testi nasıl çözülür?
9 basamak değeri nedir?
AÖF Arkeoloji kaç yılda biter?
360 gün kaç yıl eder?
Beyaz Dişi kaç sınıf okumalı?